[
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "onushko",
    "canonical": "Леонид Онушко",
    "forms": [
      "Онушко",
      "Л. Онушко"
    ],
    "zh_preferred": "列昂尼德·奥努什科",
    "zh_alternatives": [
      "奥努什科"
    ],
    "notes": "苏联合作社经营者，1988年任“大陆”跨地区合作银行主席。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "belov",
    "canonical": "Павел Тихонович Белов",
    "forms": [
      "П. Белов",
      "П. Т. Белов",
      "Белов"
    ],
    "zh_preferred": "帕维尔·别洛夫",
    "zh_alternatives": [
      "别洛夫"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "descartes",
    "canonical": "René Descartes",
    "forms": [
      "Cartesius",
      "Descartes",
      "Renatus Cartesius",
      "Декарт",
      "Рене Декарт"
    ],
    "zh_preferred": "勒内·笛卡尔",
    "zh_alternatives": [
      "笛卡尔"
    ],
    "notes": "法国哲学家、数学家，近代哲学的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "dynnik",
    "canonical": "Михаил Александрович Дынник",
    "forms": [
      "М. А. Дынник",
      "Дынник"
    ],
    "zh_preferred": "米哈伊尔·敦尼克",
    "zh_alternatives": [
      "敦尼克"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "engels",
    "canonical": "Friedrich Engels",
    "forms": [
      "Engels",
      "F. Engels",
      "Фридрих Энгельс",
      "Энгельс"
    ],
    "zh_preferred": "弗里德里希·恩格斯",
    "zh_alternatives": [
      "恩格斯"
    ],
    "notes": "德国思想家，马克思主义和自然辩证法的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "feuerbach",
    "canonical": "Ludwig Feuerbach",
    "forms": [
      "Feuerbach",
      "L. Feuerbach",
      "Людвиг Фейербах",
      "Фейербах"
    ],
    "zh_preferred": "路德维希·费尔巴哈",
    "zh_alternatives": [
      "费尔巴哈"
    ],
    "notes": "德国哲学家，马克思早期哲学的重要思想来源。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "gagarin",
    "canonical": "Алексей Петрович Гагарин",
    "forms": [
      "А. П. Гагарин",
      "Гагарин"
    ],
    "zh_preferred": "阿列克谢·加加林",
    "zh_alternatives": [
      "加加林"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "hegel",
    "canonical": "Georg Wilhelm Friedrich Hegel",
    "forms": [
      "G. W. F. Hegel",
      "Georg Friedrich Wilhelm Hegel",
      "Hegel",
      "Гегель",
      "Георг Вильгельм Фридрих Гегель"
    ],
    "zh_preferred": "格奥尔格·威廉·弗里德里希·黑格尔",
    "zh_alternatives": [
      "黑格尔",
      "格·威·弗·黑格尔"
    ],
    "notes": "德国哲学家，德国古典哲学和辩证法的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "ilyenkov",
    "canonical": "Эвальд Васильевич Ильенков",
    "forms": [
      "E. V. Ilyenkov",
      "Evald Ilyenkov",
      "Ilyenkov",
      "Ильенков"
    ],
    "zh_preferred": "埃瓦尔德·伊里因科夫",
    "zh_alternatives": [
      "伊里因科夫",
      "埃·瓦·伊里因科夫",
      "埃瓦尔德·瓦西里耶维奇·伊里因科夫",
      "埃·伊里因科夫"
    ],
    "notes": "苏联哲学家，辩证逻辑研究的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "kant",
    "canonical": "Immanuel Kant",
    "forms": [
      "I. Kant",
      "Kant",
      "Иммануил Кант",
      "Кант"
    ],
    "zh_preferred": "伊曼努尔·康德",
    "zh_alternatives": [
      "康德"
    ],
    "notes": "德国哲学家，德国古典哲学的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "karinsky",
    "canonical": "Михаил Иванович Каринский",
    "forms": [
      "Каринский",
      "Каринским",
      "M. I. Karinsky"
    ],
    "zh_preferred": "米哈伊尔·卡林斯基",
    "zh_alternatives": [
      "卡林斯基"
    ],
    "notes": "俄国逻辑学家、哲学史家，19世纪后期俄国逻辑学的代表人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "kedrov",
    "canonical": "Бонифатий Михайлович Кедров",
    "forms": [
      "B. M. Kedrov",
      "Bonifaty Kedrov",
      "Kedrov",
      "Кедров"
    ],
    "zh_preferred": "博尼法季·凯德洛夫",
    "zh_alternatives": [
      "凯德洛夫"
    ],
    "notes": "",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "kelle",
    "canonical": "Владислав Жанович Келле",
    "forms": [
      "V. Zh. Kelle",
      "Kelle",
      "Келле",
      "В. Ж. Келле"
    ],
    "zh_preferred": "弗拉季斯拉夫·凯列",
    "zh_alternatives": [
      "弗·让·凯列",
      "凯列"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。缩写按全名 Владислав Жанович 作「弗·让·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "kosichev",
    "canonical": "Анатолий Данилович Косичев",
    "forms": [
      "А. Д. Косичев",
      "Косичев"
    ],
    "zh_preferred": "阿纳托利·科西切夫",
    "zh_alternatives": [
      "科西切夫"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "lenin",
    "canonical": "Владимир Ильич Ленин",
    "forms": [
      "Lenin",
      "V. I. Lenin",
      "Ленин"
    ],
    "zh_preferred": "弗拉基米尔·伊里奇·列宁",
    "zh_alternatives": [
      "列宁"
    ],
    "notes": "俄国思想家，马克思主义哲学和认识论的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "lifshits",
    "canonical": "Михаил Александрович Лифшиц",
    "forms": [
      "Lifshits",
      "Mikhail Lifshits",
      "Лифшиц"
    ],
    "zh_preferred": "米哈伊尔·利夫希茨",
    "zh_alternatives": [
      "利夫希茨"
    ],
    "notes": "苏联美学和马克思主义哲学语境中的人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "maidansky",
    "canonical": "Андрей Дмитриевич Майданский",
    "forms": [
      "A. D. Maidansky",
      "Andrey Maidansky",
      "Maidansky",
      "Майданский"
    ],
    "zh_preferred": "安德烈·迈丹斯基",
    "zh_alternatives": [
      "迈丹斯基",
      "安·德·迈丹斯基"
    ],
    "notes": "哲学家及伊里因科夫、斯宾诺莎研究者。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "marx",
    "canonical": "Karl Marx",
    "forms": [
      "K. Marx",
      "Marx",
      "Карл Маркс",
      "Маркс"
    ],
    "zh_preferred": "卡尔·马克思",
    "zh_alternatives": [
      "马克思",
      "卡·马克思"
    ],
    "notes": "德国思想家，马克思主义哲学的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "melvil",
    "canonical": "Юрий Константинович Мельвиль",
    "forms": [
      "Ю. К. Мельвиль",
      "Мельвиль"
    ],
    "zh_preferred": "尤里·梅利维尔",
    "zh_alternatives": [
      "梅利维尔"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "oizerman",
    "canonical": "Теодор Ильич Ойзерман",
    "forms": [
      "T. I. Oizerman",
      "Teodor Oizerman",
      "Oizerman",
      "Ойзерман",
      "Т. И. Ойзерман"
    ],
    "zh_preferred": "泰奥多尔·奥伊泽尔曼",
    "zh_alternatives": [
      "奥伊泽尔曼",
      "泰·伊·奥伊泽尔曼"
    ],
    "notes": "苏联／俄罗斯哲学家、哲学史家，苏联科学院院士。缩写首字作「泰」，不作「特」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "panyushev",
    "canonical": "Иван Михайлович Панюшев",
    "forms": [
      "И. М. Панюшев",
      "Панюшев"
    ],
    "zh_preferred": "伊万·帕纽舍夫",
    "zh_alternatives": [
      "帕纽舍夫"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "popov-pavel",
    "canonical": "Павел Сергеевич Попов",
    "forms": [
      "П. С. Попов",
      "Попов"
    ],
    "zh_preferred": "帕维尔·波波夫",
    "zh_alternatives": [
      "波波夫"
    ],
    "notes": "苏联哲学史家、文学研究者。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "seidel",
    "canonical": "Гельмут Зайдель",
    "forms": [
      "Helmut Seidel",
      "Зайдель"
    ],
    "zh_preferred": "赫尔穆特·赛德尔",
    "zh_alternatives": [
      "赛德尔"
    ],
    "notes": "民主德国哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "smirnova",
    "canonical": "Зинаида Васильевна Смирнова",
    "forms": [
      "З. В. Смирнова",
      "Смирнова"
    ],
    "zh_preferred": "季娜伊达·斯米尔诺娃",
    "zh_alternatives": [
      "斯米尔诺娃"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "spinoza",
    "canonical": "Benedictus de Spinoza",
    "forms": [
      "B. de Spinoza",
      "Baruch Spinoza",
      "Spinoza",
      "Спиноза"
    ],
    "zh_preferred": "巴鲁赫·斯宾诺莎",
    "zh_alternatives": [
      "斯宾诺莎"
    ],
    "notes": "荷兰哲学家，近代哲学的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "trakhtenberg",
    "canonical": "Орест Владимирович Трахтенберг",
    "forms": [
      "О. В. Трахтенберг",
      "Трахтенберг"
    ],
    "zh_preferred": "奥列斯特·特拉赫滕贝格",
    "zh_alternatives": [
      "特拉赫滕贝格"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "vasetsky",
    "canonical": "Григорий Степанович Васецкий",
    "forms": [
      "Г. С. Васецкий",
      "Васецкий"
    ],
    "zh_preferred": "格里戈里·瓦谢茨基",
    "zh_alternatives": [
      "瓦谢茨基"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "vygotsky",
    "canonical": "Лев Семёнович Выготский",
    "forms": [
      "Lev Vygotsky",
      "Vygotsky",
      "Выготский",
      "Л.С. Выготский",
      "Лев Семенович Выготский"
    ],
    "zh_preferred": "列夫·谢苗诺维奇·维果茨基",
    "zh_alternatives": [
      "列夫·维果茨基",
      "维果茨基",
      "列·谢·维果茨基"
    ],
    "notes": "苏联心理学家，文化—历史心理学的重要人物。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "galperin-pyotr",
    "canonical": "П. Я. Гальперин",
    "forms": [
      "П.Я. Гальперин",
      "P. Ya. Galperin",
      "Гальперин",
      "Galperin"
    ],
    "zh_preferred": "彼·雅·加里培林",
    "zh_alternatives": [
      "加里培林"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "mareev-sergey",
    "canonical": "С. Н. Мареев",
    "forms": [
      "S. N. Mareev",
      "Мареев",
      "Mareev"
    ],
    "zh_preferred": "谢·尼·马列耶夫",
    "zh_alternatives": [
      "马列耶夫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "novokhatko-alexey",
    "canonical": "А. Г. Новохатько",
    "forms": [
      "A. G. Novokhatko",
      "Новохатько",
      "Novokhatko"
    ],
    "zh_preferred": "阿·格·诺沃哈特科",
    "zh_alternatives": [
      "诺沃哈特科"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "lektorsky-vladislav",
    "canonical": "Владислав Александрович Лекторский",
    "forms": [
      "V. A. Lektorsky",
      "Лекторский",
      "Lektorsky"
    ],
    "zh_preferred": "弗·亚·列克托尔斯基",
    "zh_alternatives": [
      "弗拉季斯拉夫·亚历山德罗维奇·列克托尔斯基",
      "弗拉季斯拉夫·列克托尔斯基",
      "列克托尔斯基"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留原文称谓层级。全名为 Владислав Александрович（弗拉季斯拉夫·亚历山德罗维奇），缩写作「弗·亚·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "shpet-gustav",
    "canonical": "Г. Г. Шпет",
    "forms": [
      "G. G. Shpet",
      "Шпет",
      "Shpet"
    ],
    "zh_preferred": "古·古·施佩特",
    "zh_alternatives": [
      "施佩特"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "focht-boris",
    "canonical": "Б. А. Фохт",
    "forms": [
      "B. A. Focht",
      "Фохт",
      "Focht"
    ],
    "zh_preferred": "鲍·亚·福赫特",
    "zh_alternatives": [
      "福赫特"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "davydov-yuri",
    "canonical": "Ю. Н. Давыдов",
    "forms": [
      "Ю. Давыдов",
      "Yu. N. Davydov",
      "Yu. Davydov",
      "Давыдов",
      "Davydov"
    ],
    "zh_preferred": "尤·尼·达维多夫",
    "zh_alternatives": [
      "尤·达维多夫",
      "达维多夫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。须与 davydov-vasily（Василий Васильевич Давыдов）区分；底本只给姓氏时按上下文判定，不得据 forms 中的裸姓机械归入本条。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "radlov-ernest",
    "canonical": "Э. Радлов",
    "forms": [
      "E. Radlov",
      "Радлов",
      "Radlov"
    ],
    "zh_preferred": "恩·拉德洛夫",
    "zh_alternatives": [
      "拉德洛夫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "leontiev-alexei",
    "canonical": "А. Н. Леонтьев",
    "forms": [
      "A. N. Leontiev",
      "Леонтьев",
      "Leontiev"
    ],
    "zh_preferred": "阿·尼·列昂节夫",
    "zh_alternatives": [
      "列昂节夫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "bim-bad-boris",
    "canonical": "Б. М. Бим-Бад",
    "forms": [
      "B. M. Bim-Bad",
      "Бим-Бад",
      "Bim-Bad"
    ],
    "zh_preferred": "鲍·米·比姆—巴德",
    "zh_alternatives": [
      "比姆—巴德"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "zhdanov-yuri",
    "canonical": "Ю. А. Жданов",
    "forms": [
      "Yu. A. Zhdanov",
      "Жданов",
      "Zhdanov"
    ],
    "zh_preferred": "尤·安·日丹诺夫",
    "zh_alternatives": [
      "日丹诺夫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "konstantinov-fedor",
    "canonical": "Ф. В. Константинов",
    "forms": [
      "F. V. Konstantinov",
      "Константинов",
      "Konstantinov"
    ],
    "zh_preferred": "费·瓦·康斯坦丁诺夫",
    "zh_alternatives": [
      "康斯坦丁诺夫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "bogdanov-alexander",
    "canonical": "А. А. Богданов",
    "forms": [
      "A. A. Bogdanov",
      "Богданов",
      "Bogdanov"
    ],
    "zh_preferred": "亚·亚·波格丹诺夫",
    "zh_alternatives": [
      "波格丹诺夫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "tolstykh-valentin",
    "canonical": "В. И. Толстых",
    "forms": [
      "V. I. Tolstykh",
      "Толстых",
      "Tolstykh"
    ],
    "zh_preferred": "瓦·伊·托尔斯泰赫",
    "zh_alternatives": [
      "托尔斯泰赫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "mikhailov-felix",
    "canonical": "Ф. Т. Михайлов",
    "forms": [
      "F. T. Mikhailov",
      "Михайлов",
      "Mikhailov"
    ],
    "zh_preferred": "费·特·米哈伊洛夫",
    "zh_alternatives": [
      "米哈伊洛夫"
    ],
    "notes": "人名缩写须保留底本称谓层级。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "batishchev",
    "canonical": "Генрих Степанович Батищев",
    "forms": [
      "Г.С. Батищев",
      "Г. С. Батищев",
      "Батищев",
      "Генрих Батищев",
      "G. S. Batishchev"
    ],
    "zh_preferred": "根里希·巴季谢夫",
    "zh_alternatives": [
      "巴季谢夫",
      "根·斯·巴季谢夫",
      "巴季谢夫"
    ],
    "notes": "苏联哲学家。缩写作「根·斯·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "bibler",
    "canonical": "Владимир Соломонович Библер",
    "forms": [
      "В.С. Библер",
      "В. С. Библер",
      "Библер",
      "Володя Библер",
      "V. S. Bibler"
    ],
    "zh_preferred": "弗拉基米尔·比布勒尔",
    "zh_alternatives": [
      "比布勒尔",
      "弗·索·比布勒尔"
    ],
    "notes": "苏联哲学家、文化学家，「文化对话」学说的提出者。昵称 Володя 作「沃洛佳」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "turovsky",
    "canonical": "Марк Борисович Туровский",
    "forms": [
      "М.Б. Туровский",
      "М. Б. Туровский",
      "Туровский",
      "Марк Туровский",
      "M. B. Turovsky"
    ],
    "zh_preferred": "马克·图罗夫斯基",
    "zh_alternatives": [
      "图罗夫斯基",
      "马·鲍·图罗夫斯基"
    ],
    "notes": "苏联哲学家、文化史家。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "davydov-vasily",
    "canonical": "Василий Васильевич Давыдов",
    "forms": [
      "В.В. Давыдов",
      "В. В. Давыдов",
      "Вася Давыдов",
      "V. V. Davydov"
    ],
    "zh_preferred": "瓦西里·达维多夫",
    "zh_alternatives": [
      "达维多夫",
      "瓦·瓦·达维多夫"
    ],
    "notes": "苏联心理学家，发展性教学理论的提出者，心理研究所所长。昵称 Вася 作「瓦夏」。须与 davydov-yuri 区分，二者同姓。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "suvorov",
    "canonical": "Александр Васильевич Суворов",
    "forms": [
      "А.В. Суворов",
      "А. В. Суворов",
      "Суворов",
      "Саша Суворов",
      "A. V. Suvorov"
    ],
    "zh_preferred": "亚历山大·苏沃洛夫",
    "zh_alternatives": [
      "苏沃洛夫",
      "亚·瓦·苏沃洛夫"
    ],
    "notes": "盲聋心理学家、教育学家。昵称 Саша 作「萨沙」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "bezcherevnykh",
    "canonical": "Эдуард Безчеревных",
    "forms": [
      "Э.В. Безчеревных",
      "Э. В. Безчеревных",
      "Безчеревных",
      "Эдик Безчеревных",
      "Бесчеревных"
    ],
    "zh_preferred": "爱德华·别兹切列夫内赫",
    "zh_alternatives": [
      "别兹切列夫内赫",
      "爱·瓦·别兹切列夫内赫"
    ],
    "notes": "哲学家，政治出版社哲学编辑部编辑。昵称 Эдик 作「埃迪克」。缩写首字作「爱」，不作「埃」，以免与 Эвальд 相混。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "lobastov",
    "canonical": "Геннадий Васильевич Лобастов",
    "forms": [
      "Г.В. Лобастов",
      "Г. В. Лобастов",
      "Лобастов",
      "G. V. Lobastov",
      "Lobastov"
    ],
    "zh_preferred": "根纳季·洛巴斯托夫",
    "zh_alternatives": [
      "洛巴斯托夫",
      "根·瓦·洛巴斯托夫",
      "根纳季·瓦西里耶维奇·洛巴斯托夫"
    ],
    "notes": "俄罗斯哲学家，哲学博士、教授。缩写 Г. В. Лобастов 按全名作「根·瓦·」。参见 dialektika-i-kultura、ilyenkovskie-chteniya。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "salimova",
    "canonical": "Ольга Измаиловна Салимова",
    "forms": [
      "О.И. Салимова",
      "О. И. Салимова",
      "Салимова",
      "O. I. Salimova",
      "Salimova"
    ],
    "zh_preferred": "奥莉加·萨利莫娃",
    "zh_alternatives": [
      "萨利莫娃",
      "奥·伊·萨利莫娃",
      "奥莉加·伊兹迈洛夫娜·萨利莫娃"
    ],
    "notes": "伊里因科夫的遗孀；教育学博士，俄罗斯教育科学院通讯院士。缩写按全名作「奥·伊·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "manuilov",
    "canonical": "Игорь Михайлович Мануйлов",
    "forms": [
      "И.М. Мануйлов",
      "И. М. Мануйлов",
      "Мануйлов",
      "I. M. Manuilov",
      "Manuilov"
    ],
    "zh_preferred": "伊戈尔·马努伊洛夫",
    "zh_alternatives": [
      "马努伊洛夫",
      "伊·米·马努伊洛夫",
      "伊戈尔·米哈伊洛维奇·马努伊洛夫"
    ],
    "notes": "伊里因科夫纪念活动的组织者，新圣女公墓的伊里因科夫纪念碑因他操持而建立。缩写按全名作「伊·米·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "vanslov",
    "canonical": "Виктор Владимирович Ванслов",
    "forms": [
      "Ванслов В.В.",
      "В.В. Ванслов",
      "В. В. Ванслов",
      "Ванслов",
      "V. V. Vanslov"
    ],
    "zh_preferred": "维克托·万斯洛夫",
    "zh_alternatives": [
      "万斯洛夫",
      "维·弗·万斯洛夫"
    ],
    "notes": "苏联音乐学家、艺术学家、美学家（1923—2019）。缩写作「维·弗·」，不作「В·В·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "zweerde",
    "canonical": "Evert van der Zweerde",
    "forms": [
      "Э. ван де Цверде",
      "E. van de Zweerde",
      "Evert van der Zweerde",
      "van der Zweerde"
    ],
    "zh_preferred": "埃弗特·范德茨韦尔德",
    "zh_alternatives": [
      "范德茨韦尔德",
      "埃·范德茨韦尔德"
    ],
    "notes": "",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "jones-peter",
    "canonical": "Peter E. Jones",
    "forms": [
      "П. Джонс",
      "P. Jones",
      "Peter E. Jones",
      "Peter Jones"
    ],
    "zh_preferred": "彼得·琼斯",
    "zh_alternatives": [
      "琼斯",
      "彼·琼斯"
    ],
    "notes": "",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "chitty",
    "canonical": "Andrew Chitty",
    "forms": [
      "А. Читти",
      "A. Chitty",
      "Andrew Chitty"
    ],
    "zh_preferred": "安德鲁·奇蒂",
    "zh_alternatives": [
      "奇蒂",
      "安·奇蒂"
    ],
    "notes": "缩写作「安·」，不作「阿·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "honkanen",
    "canonical": "Pertti Honkanen",
    "forms": [
      "П. Хонканен",
      "P. Honkanen",
      "Pertti Honkanen"
    ],
    "zh_preferred": "佩尔蒂·洪卡宁",
    "zh_alternatives": [
      "洪卡宁",
      "佩·洪卡宁"
    ],
    "notes": "缩写作「佩·」，不作「彼·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "hedeler",
    "canonical": "Wladislaw Hedeler",
    "forms": [
      "В. Хеделер",
      "Хеделер",
      "W. Hedeler",
      "Wladislaw Hedeler"
    ],
    "zh_preferred": "弗拉迪斯拉夫·黑德勒",
    "zh_alternatives": [
      "黑德勒",
      "弗·黑德勒"
    ],
    "notes": "缩写作「弗·」，不作「沃·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "buehler",
    "canonical": "Karl Bühler",
    "forms": [
      "К. Бюлер",
      "Бюлер",
      "K. Bühler",
      "Karl Bühler",
      "Bühler"
    ],
    "zh_preferred": "卡尔·比勒",
    "zh_alternatives": [
      "比勒",
      "卡·比勒"
    ],
    "notes": "",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "miettinen",
    "canonical": "Reijo Miettinen",
    "forms": [
      "Р. Миеттинен",
      "R. Miettinen",
      "Reijo Miettinen"
    ],
    "zh_preferred": "雷约·米耶蒂宁",
    "zh_alternatives": [
      "米耶蒂宁",
      "雷·米耶蒂宁"
    ],
    "notes": "缩写作「雷·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "veresov",
    "canonical": "Nikolai Veresov",
    "forms": [
      "Н. Вересов",
      "Вересов",
      "N. Veresov",
      "Nikolai Veresov"
    ],
    "zh_preferred": "尼古拉·韦列索夫",
    "zh_alternatives": [
      "韦列索夫",
      "尼·韦列索夫"
    ],
    "notes": "",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "knuuttila",
    "canonical": "Tarja Knuuttila",
    "forms": [
      "Т. Кнуутила",
      "T. Knuutila",
      "T. Knuuttila",
      "Tarja Knuuttila"
    ],
    "zh_preferred": "塔里娅·克努蒂拉",
    "zh_alternatives": [
      "克努蒂拉",
      "塔·克努蒂拉"
    ],
    "notes": "",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "obukhova",
    "canonical": "Людмила Филипповна Обухова",
    "forms": [
      "Л.Ф. Обухова",
      "Л. Ф. Обухова",
      "Обухова",
      "L. F. Obukhova"
    ],
    "zh_preferred": "柳德米拉·奥布霍娃",
    "zh_alternatives": [
      "奥布霍娃",
      "柳·菲·奥布霍娃"
    ],
    "notes": "缩写作「柳·菲·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "talyzina",
    "canonical": "Нина Федоровна Талызина",
    "forms": [
      "Н.Ф. Талызина",
      "Н. Ф. Талызина",
      "Талызина",
      "N. F. Talyzina"
    ],
    "zh_preferred": "尼娜·塔雷济娜",
    "zh_alternatives": [
      "塔雷济娜",
      "尼·费·塔雷济娜"
    ],
    "notes": "缩写作「尼·费·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "akhutina",
    "canonical": "Татьяна Васильевна Ахутина",
    "forms": [
      "Т.В. Ахутина",
      "Т. В. Ахутина",
      "Ахутина",
      "T. V. Akhutina"
    ],
    "zh_preferred": "塔季扬娜·阿胡季娜",
    "zh_alternatives": [
      "阿胡季娜",
      "塔·瓦·阿胡季娜"
    ],
    "notes": "缩写作「塔·瓦·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "glozman",
    "canonical": "Жанна Марковна Глозман",
    "forms": [
      "Ж.М. Глозман",
      "Ж. М. Глозман",
      "Глозман",
      "J. M. Glozman"
    ],
    "zh_preferred": "让娜·格洛兹曼",
    "zh_alternatives": [
      "格洛兹曼",
      "让·马·格洛兹曼"
    ],
    "notes": "缩写作「让·马·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "nikanorov",
    "canonical": "Спартак Петрович Никаноров",
    "forms": [
      "С.П. Никаноров",
      "С. П. Никаноров",
      "Никаноров С.П.",
      "Никаноров",
      "S. P. Nikanorov"
    ],
    "zh_preferred": "斯巴达克·尼卡诺罗夫",
    "zh_alternatives": [
      "尼卡诺罗夫",
      "斯·彼·尼卡诺罗夫"
    ],
    "notes": "缩写作「斯·彼·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "silvonen",
    "canonical": "Jussi Silvonen",
    "forms": [
      "Ю. Сильвонен",
      "J. Silvonen",
      "Jussi Silvonen"
    ],
    "zh_preferred": "尤西·西尔沃宁",
    "zh_alternatives": [
      "西尔沃宁",
      "尤·西尔沃宁"
    ],
    "notes": "缩写作「尤·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "vartiainen",
    "canonical": "Matti Vartiainen",
    "forms": [
      "М. Вартиайнен",
      "М. Вартияйнен",
      "M. Vartiainen",
      "Matti Vartiainen"
    ],
    "zh_preferred": "马蒂·瓦尔蒂艾宁",
    "zh_alternatives": [
      "瓦尔蒂艾宁",
      "马·瓦尔蒂艾宁"
    ],
    "notes": "缩写作「马·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "sorokin-alexander",
    "canonical": "Александр Александрович Сорокин",
    "forms": [
      "А.А. Сорокин",
      "А. А. Сорокин",
      "A.A. Сорокин"
    ],
    "zh_preferred": "亚历山大·索罗金",
    "zh_alternatives": [
      "索罗金",
      "亚·亚·索罗金",
      "亚历山大·亚历山德罗维奇·索罗金"
    ],
    "notes": "缩写作「亚·亚·」，不作「阿·阿·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "cc-commission",
    "canonical": "комиссия ЦК КПСС",
    "forms": [
      "комиссия ЦК",
      "commission of the CC CPSU"
    ],
    "zh_preferred": "苏共中央调查组",
    "zh_alternatives": [
      "中央委员会调查组"
    ],
    "notes": "中央委员会临时派出的专案／调查委员会；1955年曾赴哲学系调查。",
    "type": "organization"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "institute-psychology-apn",
    "canonical": "Институт общей и педагогической психологии АПН СССР",
    "forms": [
      "Институт общей и педагогической психологии",
      "Психологический институт"
    ],
    "zh_preferred": "苏联教育科学院普通心理学和教育心理学研究所",
    "zh_alternatives": [
      "普通心理学和教育心理学研究所"
    ],
    "notes": "「普通」与「教育」分别修饰「心理学」，不缩作「普通与教育心理学」。底本另以 Психологический институт 简称出现时作「心理研究所」。",
    "type": "organization"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "sector-dialectical-materialism",
    "canonical": "сектор диалектического материализма",
    "forms": [
      "sector of dialectical materialism"
    ],
    "zh_preferred": "辩证唯物主义研究室",
    "zh_alternatives": [
      "辩证唯物主义组"
    ],
    "notes": "苏联科学院哲学研究所内设的研究单元，伊里因科夫所属。参见 sector。",
    "type": "organization"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "politizdat",
    "canonical": "Политиздат",
    "forms": [
      "«Политиздат»",
      "Издательство политической литературы",
      "Политическое издательство",
      "Politizdat"
    ],
    "zh_preferred": "政治出版社",
    "zh_alternatives": [
      "政治文献出版社"
    ],
    "notes": "苏共中央的政治书籍出版社。简称 Политиздат 作「政治出版社」，全称 Издательство политической литературы 作「政治文献出版社」；两者指同一机构，但简称与全称分别翻译，不互相替换。底本以 «Политиздат» 加引号出现时，中文不加引号。",
    "type": "organization"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "ilyenkovskie-chteniya",
    "canonical": "«Ильенковские чтения»",
    "forms": [
      "Ильенковские чтения",
      "Ильенковских чтений",
      "Ильенковским чтениям",
      "Ilyenkov Readings"
    ],
    "zh_preferred": "伊里因科夫学术报告会",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "纪念伊里因科夫的系列学术会议，后扩展为国际会议。不作「伊里因科夫研讨会」。",
    "type": "organization"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "aspirant",
    "canonical": "аспирант",
    "forms": [
      "аспирантура",
      "аспирантский",
      "аспиранта",
      "postgraduate student"
    ],
    "zh_preferred": "副博士研究生",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "高校或研究所内攻读第一级学位的研究生。аспирантура 指学习阶段或该建制时按语境作“攻读副博士学位”或“副博士研究生班”。参见 kandidat-nauk。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "author-sheet",
    "canonical": "авторский лист",
    "forms": [
      "авторский лист",
      "лист",
      "листа",
      "листов"
    ],
    "zh_preferred": "作者印张",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "稿件篇幅的计量单位。学术报告中单说 лист 即指此。须与印刷的「印张」区分；лист 也可指纸张或档案页号，须按语境判断。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "candidate-party-member",
    "canonical": "кандидат в члены партии",
    "forms": [
      "кандидат в члены ВКП(б)",
      "кандидаты ВКП (б)",
      "кандидатский стаж"
    ],
    "zh_preferred": "候补党员",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "正式入党前的过渡身份，期满转为党员。须与 член партии“党员”区分。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "directorate",
    "canonical": "дирекция",
    "forms": [
      "дирекция института",
      "дирекции"
    ],
    "zh_preferred": "所领导",
    "zh_alternatives": [
      "领导班子"
    ],
    "notes": "研究所由所长和副所长构成的领导层。须与 Совет“委员会”区分。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "hourly-pay",
    "canonical": "почасовая оплата",
    "forms": [
      "на почасовую оплату",
      "на условиях почасовой оплаты"
    ],
    "zh_preferred": "按课时计酬",
    "zh_alternatives": [
      "计时工资"
    ],
    "notes": "按实际课时计付酬金的聘用方式。须与 повременная заработная плата“计时工资”区分。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "kafedra",
    "canonical": "кафедра",
    "forms": [
      "chair",
      "sub-department"
    ],
    "zh_preferred": "教研室",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "大学院系下设的教学与研究单元。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "kandidat-nauk",
    "canonical": "кандидат наук",
    "forms": [
      "кандидат философских наук",
      "канд. философ. наук",
      "кандидатская диссертация"
    ],
    "zh_preferred": "副博士",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "学位序列中的第一级学位；кандидат философских наук 作“哲学副博士”。须与 доктор наук“博士”区分。参见 aspirant。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "opponent",
    "canonical": "оппонент",
    "forms": [
      "официальный оппонент",
      "оппонентами"
    ],
    "zh_preferred": "评阅人",
    "zh_alternatives": [
      "评议人"
    ],
    "notes": "受聘审读学位论文、出具 отзыв 并在答辩会上发表意见的人。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "party-bureau",
    "canonical": "партбюро",
    "forms": [
      "партийное бюро",
      "party bureau"
    ],
    "zh_preferred": "党局",
    "zh_alternatives": [
      "党委会",
      "党总支委员会"
    ],
    "notes": "基层党组织选举产生的领导机构。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "party-meeting",
    "canonical": "партсобрание",
    "forms": [
      "партийное собрание",
      "party meeting"
    ],
    "zh_preferred": "党员大会",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "基层党组织全体党员的会议。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "postanovili",
    "canonical": "Постановили",
    "forms": [
      "Постановили:",
      "постановили"
    ],
    "zh_preferred": "决议",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "会议记录抬头，作“决议：”。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "research-fellow",
    "canonical": "научный сотрудник",
    "forms": [
      "младший научный сотрудник",
      "старший научный сотрудник",
      "научным сотрудником"
    ],
    "zh_preferred": "研究员",
    "zh_alternatives": [
      "科研人员"
    ],
    "notes": "研究所的研究职务。младший научный сотрудник 作「初级研究员」，старший научный сотрудник 作「高级研究员」。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "sector",
    "canonical": "сектор",
    "forms": [
      "sector (of an institute)"
    ],
    "zh_preferred": "研究室",
    "zh_alternatives": [
      "组",
      "研究组"
    ],
    "notes": "苏联研究所内部的研究单元。参见 sector-dialectical-materialism。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "slushali",
    "canonical": "Слушали",
    "forms": [
      "Слушали:",
      "слушали"
    ],
    "zh_preferred": "听取",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "会议记录抬头，作“听取：”。其后议题按内容写成名词性成分，不套用固定句型。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "spetsseminar",
    "canonical": "спецсеминар",
    "forms": [
      "специальный семинар",
      "спецсеминара"
    ],
    "zh_preferred": "专题研讨课",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "围绕一个专题开设的高年级研讨课程。须与 семинарские занятия「讨论课」区分。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "stenogramma",
    "canonical": "стенограмма",
    "forms": [
      "стенограммы",
      "из стенограммы"
    ],
    "zh_preferred": "逐字记录",
    "zh_alternatives": [
      "速记记录"
    ],
    "notes": "会议发言的逐字记录稿。须与 протокол「记录」区分。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "gnoseologists",
    "canonical": "гносеологи",
    "forms": [
      "«гносеологи»",
      "«гносеологов»",
      "гносеологи",
      "gnoseologists"
    ],
    "zh_preferred": "认识论家",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "1950年代中期对莫斯科大学哲学系以伊里因科夫、科罗维科夫为中心的青年哲学家群体的称呼。与 гносеологизм（认识论主义）不同。参见 theory-of-knowledge。",
    "type": "institution"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "anti-duhring",
    "canonical": "Анти-Дюринг",
    "forms": [
      "Anti-Dühring",
      "Herrn Eugen Dührings Umwälzung der Wissenschaft"
    ],
    "zh_preferred": "《反杜林论》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "恩格斯著作，科学分类和辩证法语境中常见。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "capital",
    "canonical": "Das Kapital",
    "forms": [
      "Capital",
      "Капитал"
    ],
    "zh_preferred": "《资本论》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "马克思的主要著作。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "o-dialekticheskom-i-istoricheskom-materializme",
    "canonical": "О диалектическом и историческом материализме",
    "forms": [
      "«О диалектическом и историческом материализме»"
    ],
    "zh_preferred": "《论辩证唯物主义和历史唯物主义》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "斯大林的文章，载《联共（布）党史简明教程》第四章。中文用通行译名，不作《关于……》。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "dialectical-logic",
    "canonical": "Диалектическая логика",
    "forms": [
      "Dialectical Logic"
    ],
    "zh_preferred": "《辩证逻辑》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "伊里因科夫的代表作。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "dialectics-abstract-concrete-capital",
    "canonical": "Диалектика абстрактного и конкретного в «Капитале» Маркса",
    "forms": [
      "The Dialectics of the Abstract and the Concrete in Marx's Capital"
    ],
    "zh_preferred": "《马克思〈资本论〉中抽象和具体的辩证法》",
    "zh_alternatives": [
      "《马克思〈资本论〉中抽象与具体的辩证法》"
    ],
    "notes": "伊里因科夫关于《资本论》中抽象与具体问题的专著；须与早期题名区分。书名用「和」，不用「与」；书名号中的作品名用〈〉。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "dialectics-of-nature",
    "canonical": "Диалектика природы",
    "forms": [
      "Dialectics of Nature"
    ],
    "zh_preferred": "《自然辩证法》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "恩格斯著作，是讨论自然辩证法的重要参照。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "dialectics-of-the-ideal",
    "canonical": "Диалектика идеального",
    "forms": [
      "Dialectics of the Ideal"
    ],
    "zh_preferred": "《观念东西的辩证法》",
    "zh_alternatives": [
      "《理想性辩证法》",
      "《理想的东西的辩证法》",
      "《观念性辩证法》"
    ],
    "notes": "伊里因科夫关于 идеальное 的核心文本。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "ethica",
    "canonical": "Ethica",
    "forms": [
      "Ethica Ordine Geometrico Demonstrata",
      "Ethics"
    ],
    "zh_preferred": "《伦理学》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "斯宾诺莎主要著作。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "ethics",
    "canonical": "Ethica",
    "forms": [
      "Ethics",
      "Этика"
    ],
    "zh_preferred": "《伦理学》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "斯宾诺莎的主要著作。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "ilyenkov-collected-works",
    "canonical": "Э. В. Ильенков. Собрание сочинений",
    "forms": [
      "Э.В. Ильенков. Собрание сочинений",
      "Собрание сочинений Э. В. Ильенкова",
      "Собрание сочинений Э.В. Ильенкова"
    ],
    "zh_preferred": "《伊里因科夫文集》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "伊里因科夫著述的俄文多卷本；首次提及时可注明“俄文多卷本”。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "strasti-po-tezisam-o-predmete-filosofii",
    "canonical": "Страсти по тезисам о предмете философии (1954–1955)",
    "forms": [
      "Страсти по тезисам о предмете философии"
    ],
    "zh_preferred": "《关于哲学对象的提纲风波（1954—1955）》",
    "zh_alternatives": [
      "《提纲风波》"
    ],
    "notes": "埃·伊里因科夫、瓦·科罗维科夫著，叶·伊列什编的文献集，2016年出版。参见 korovikov。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "zinoviev-yawning-heights",
    "canonical": "Зияющие высоты",
    "forms": [
      "The Yawning Heights"
    ],
    "zh_preferred": "《裂开的高地》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "亚·亚·季诺维也夫讽刺苏联社会的小说，1976年在瑞士出版。书名戏仿 сияющие высоты（“光辉的顶峰”）。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "zinoviev-confession-of-an-outcast",
    "canonical": "Исповедь отщепенца",
    "forms": [
      "Русская судьба, исповедь отщепенца"
    ],
    "zh_preferred": "《一个叛离者的自白》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "亚·亚·季诺维也夫自传，1988年写成。完整书名 Русская судьба, исповедь отщепенца 作《俄罗斯命运：一个叛离者的自白》。отщепенец 是苏联官方对异见者的贬称，书名与此呼应。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "systeme-de-la-nature",
    "canonical": "Système de la nature",
    "forms": [
      "Система природы",
      "The System of Nature"
    ],
    "zh_preferred": "《自然的体系》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "霍尔巴赫的主要著作。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "theses-subject-of-philosophy",
    "canonical": "Тезисы к вопросу о взаимосвязи философии и знаний о природе и обществе в процессе их исторического развития",
    "forms": [
      "Тезисы о предмете философии",
      "Theses on the Subject of Philosophy"
    ],
    "zh_preferred": "《关于哲学与自然、社会知识在其历史发展过程中相互关系问题的提纲》",
    "zh_alternatives": [
      "关于哲学研究对象的提纲"
    ],
    "notes": "伊里因科夫与科罗维科夫1954年合撰的提纲，1955年批判运动的直接导火索；常以简称「关于哲学对象的提纲」（Тезисы о предмете философии）指称。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "thinking-and-speech",
    "canonical": "Мышление и речь",
    "forms": [
      "Thinking and Speech",
      "Thought and Language"
    ],
    "zh_preferred": "《思维与言语》",
    "zh_alternatives": [
      "《思维与语言》"
    ],
    "notes": "沿用中文学界通行书名；题名中的 речь 不改变正文中“言语”的概念译法。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "tractatus-politicus",
    "canonical": "Tractatus Politicus",
    "forms": [
      "Political Treatise",
      "TP"
    ],
    "zh_preferred": "《政治论》",
    "zh_alternatives": [
      "《政治论稿》"
    ],
    "notes": "斯宾诺莎政治哲学著作。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "tractatus-theologico-politicus",
    "canonical": "Tractatus Theologico-Politicus",
    "forms": [
      "TTP",
      "Theological-Political Treatise"
    ],
    "zh_preferred": "《神学政治论》",
    "zh_alternatives": [
      "《神学政治论稿》"
    ],
    "notes": "斯宾诺莎主要著作。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "voprosy-filosofii",
    "canonical": "Вопросы философии",
    "forms": [
      "Problems of Philosophy",
      "Voprosy Filosofii"
    ],
    "zh_preferred": "《哲学问题》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "苏联及俄罗斯哲学期刊。",
    "type": "journal"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "otechestvennaya-filosofiya",
    "canonical": "Отечественная философия",
    "forms": [
      "National Philosophy",
      "Otechestvennaya filosofiya"
    ],
    "zh_preferred": "《本国哲学》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "俄罗斯科学院哲学研究所主办的哲学期刊，2023年创刊。",
    "type": "journal"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "zagadka-chelovecheskogo-ya",
    "canonical": "Загадка человеческого Я",
    "forms": [
      "Загадка",
      "The Riddle of the Human Self"
    ],
    "zh_preferred": "《人的自我之谜》",
    "zh_alternatives": [
      "《人类自我之谜》"
    ],
    "notes": "米哈伊洛夫的著作。底本以简称《谜》出现时按简称译。参见 mikhailov-felix。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "narsky",
    "canonical": "Игорь Сергеевич Нарский",
    "forms": [
      "И.С. Нарский",
      "И. С. Нарский",
      "Нарский",
      "I. S. Narsky"
    ],
    "zh_preferred": "伊戈尔·纳尔斯基",
    "zh_alternatives": [
      "纳尔斯基",
      "伊·谢·纳尔斯基"
    ],
    "notes": "苏联哲学家、哲学史家。父名 Сергеевич 作「谢尔盖耶维奇」，缩写作「伊·谢·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "marx-engels-sochineniya",
    "canonical": "К. Маркс и Ф. Энгельс. Сочинения",
    "forms": [
      "Соч.",
      "Сочинения",
      "МЭСС"
    ],
    "zh_preferred": "《马克思恩格斯全集》",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "俄文第二版。底本著录简作 Соч. 时，中文用通行书名，不另译作《著作集》。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "monizm",
    "canonical": "Монизм как принцип диалектической логики",
    "forms": [
      "Монизм"
    ],
    "zh_preferred": "《一元论作为辩证逻辑的原则》",
    "zh_alternatives": [
      "《作为辩证逻辑原则的一元论》",
      "《一元论》"
    ],
    "notes": "瑙缅科的著作。以简称 Монизм 出现时按简称译。参见 naumenko。",
    "type": "work"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "mitin",
    "canonical": "Марк Борисович Митин",
    "forms": [
      "М.Б. Митин",
      "Митин",
      "митинский",
      "M. B. Mitin"
    ],
    "zh_preferred": "马克·米丁",
    "zh_alternatives": [
      "米丁",
      "马·鲍·米丁"
    ],
    "notes": "苏联哲学家、院士。1930—40年代其主编教科书的中译本已用「米丁」，不作「米京」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "kosolapov",
    "canonical": "Ричард Иванович Косолапов",
    "forms": [
      "Косолапов Р.И.",
      "Р.И. Косолапов",
      "Косолапов",
      "Р.К."
    ],
    "zh_preferred": "里·伊·科索拉波夫",
    "zh_alternatives": [
      "科索拉波夫",
      "里·科"
    ],
    "notes": "苏联哲学家，《共产党人》杂志主编。全名为 Ричард Иванович，缩写作「里·伊·」；其在自己文中的署名 Р.К. 相应作「里·科」，同篇内不得与西里尔缩写并存。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "meshcheryakov",
    "canonical": "Александр Иванович Мещеряков",
    "forms": [
      "А.И. Мещеряков",
      "А. И. Мещеряков",
      "Мещеряков",
      "A. I. Meshcheryakov"
    ],
    "zh_preferred": "亚历山大·梅谢里亚科夫",
    "zh_alternatives": [
      "梅谢里亚科夫",
      "亚·伊·梅谢里亚科夫"
    ],
    "notes": "心理学家、教育学家，扎戈尔斯克盲聋哑儿童教养院的主持人。缩写首字作「亚」，不作「阿」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "elkonin",
    "canonical": "Даниил Борисович Эльконин",
    "forms": [
      "Д.Б. Эльконин",
      "Эльконин Д.Б.",
      "Эльконин",
      "D. B. Elkonin"
    ],
    "zh_preferred": "达尼尔·埃尔科宁",
    "zh_alternatives": [
      "埃尔科宁",
      "达·鲍·埃尔科宁"
    ],
    "notes": "苏联心理学家。缩写首字作「达」，不作「德」；姓氏作「埃尔科宁」，不作「埃利科宁」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "bakhurst",
    "canonical": "David Bakhurst",
    "forms": [
      "Bakhurst, D.",
      "Дэвид Бэкхерст"
    ],
    "zh_preferred": "戴维·巴克赫斯特",
    "zh_alternatives": [
      "巴克赫斯特"
    ],
    "notes": "英语世界研究伊里因科夫的学者。姓氏作「巴克赫斯特」，不作「巴赫斯特」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "oittinen",
    "canonical": "Vesa Oittinen",
    "forms": [
      "В. Ойттинен",
      "V. Oittinen",
      "Vesa Oittinen"
    ],
    "zh_preferred": "韦萨·奥伊蒂宁",
    "zh_alternatives": [
      "奥伊蒂宁",
      "韦·奥伊蒂宁"
    ],
    "notes": "芬兰赫尔辛基大学亚历山大研究所教授。姓名作「韦萨」，不作「维萨」；缩写作「韦·」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "levant",
    "canonical": "Alex Levant",
    "forms": [
      "A. Levant",
      "Alex Levant",
      "Levant"
    ],
    "zh_preferred": "亚历克斯·莱万特",
    "zh_alternatives": [
      "莱万特",
      "亚·莱万特"
    ],
    "notes": "伊里因科夫研究者与英译者。姓氏作「莱万特」，不作「列万特」。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "siebert",
    "canonical": "Birger Siebert",
    "forms": [
      "B. Siebert",
      "Birger Siebert",
      "Siebert"
    ],
    "zh_preferred": "比尔格·齐贝特",
    "zh_alternatives": [
      "齐贝特",
      "比·齐贝特"
    ],
    "notes": "德国学者，研究伊里因科夫哲学及其与文化—历史学派的联系。",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "glossary",
    "id": "rauhala",
    "canonical": "Paula Rauhala",
    "forms": [
      "P. Rauhala",
      "Paula Rauhala",
      "Rauhala"
    ],
    "zh_preferred": "保拉·劳哈拉",
    "zh_alternatives": [
      "劳哈拉",
      "保·劳哈拉"
    ],
    "notes": "",
    "type": "person"
  },
  {
    "collection": "terms",
    "id": "barbara",
    "canonical": "фигура Барбара",
    "forms": [
      "Барбара",
      "Barbara"
    ],
    "zh_preferred": "巴巴拉式",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "第一格的 AAA 式。原文以 фигура 称之时仍按概念指称作“式”。参见 syllogistic-figure。"
  },
  {
    "collection": "terms",
    "id": "menshevizing-idealism",
    "canonical": "меньшевиствующий идеализм",
    "forms": [
      "меньшевиствующего идеализма",
      "меньшевиствующие идеалисты",
      "меньшевиствующий идеализм",
      "меньшевистский идеализм"
    ],
    "zh_preferred": "孟什维克化的唯心主义",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "1930年代批判德波林学派的政治定性。`меньшевиствующий`（孟什维克化的）与 `меньшевистский`（孟什维主义的）是两个词，不可合并：前者作「孟什维克化的唯心主义」，后者作「孟什维主义的唯心主义」。指人时作「孟什维克化的唯心主义者」。"
  },
  {
    "collection": "terms",
    "id": "rigorizm",
    "canonical": "ригоризм",
    "forms": [
      "ригоризма",
      "ригоризме",
      "ригористский",
      "rigorism"
    ],
    "zh_preferred": "严格主义",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "在原则问题上毫不让步的立场。不作“严苛主义”“严峻主义”。形容词性的一般“严格”“严苛”不受本条约束。"
  },
  {
    "collection": "terms",
    "id": "science-of-sciences",
    "canonical": "наука наук",
    "forms": [
      "науки наук",
      "наукой наук",
      "наукам наук"
    ],
    "zh_preferred": "科学的科学",
    "zh_alternatives": [
      "科学之科学"
    ],
    "notes": "旧哲学为自己认定的地位：凌驾于各门科学之上、给出它们不能给出的最终结论的科学。"
  },
  {
    "collection": "terms",
    "id": "syllogistic-figure",
    "canonical": "фигура силлогизма",
    "forms": [
      "силлогистическая фигура",
      "силлогистические фигуры",
      "фигуры силлогизма"
    ],
    "zh_preferred": "三段论格",
    "zh_alternatives": [
      "格"
    ],
    "notes": "三段论按中项位置划分的格。须与按前提的量与质划分的“式”区分。参见 barbara。"
  },
  {
    "collection": "terms",
    "id": "theory-of-knowledge",
    "canonical": "теория познания / гносеология",
    "forms": [
      "теория познания",
      "теории познания",
      "теорией познания",
      "гносеология",
      "гносеологии",
      "гносеологией"
    ],
    "zh_preferred": "认识论",
    "zh_alternatives": [
      "认识理论"
    ],
    "notes": "两词通常同义，默认都作“认识论”。仅当二者在同一局部语境中显式并列、需要保留原文的词语区别时，теория познания 作“认识理论”，гносеология 作“认识论”；“认识理论”只承担并列消歧，不表示另一个概念。形容词 теоретико-познавательный、гносеологический 依上下文作“认识论的”。"
  },
  {
    "collection": "terms",
    "id": "entausserung",
    "canonical": "Entäusserung",
    "forms": [
      "Entäusserte",
      "Sichentäussernden",
      "отчуждение (Entäusserung)"
    ],
    "zh_preferred": "外化",
    "zh_alternatives": [
      "外在化"
    ],
    "notes": "黑格尔—马克思语境中的德文概念，中文作“外化”，与 Entfremdung“异化”分别译出；俄文用一个词 отчуждение 同时对应两者，遇到原文并列讨论时须保留德文词形。“外化”另被 экстериоризация 占用，两者概念不同，不可混同，见 exteriorization。"
  },
  {
    "collection": "terms",
    "id": "blind-deaf",
    "canonical": "слепоглухой",
    "forms": [
      "слепоглухие",
      "слепоглухих",
      "deaf-blind"
    ],
    "zh_preferred": "盲聋",
    "zh_alternatives": [
      "聋盲"
    ],
    "notes": "涉及盲聋教育、儿童或人的固定称谓时统一使用“盲聋”。须与 слепоглухонемой（盲聋哑）区分：底本用哪一个词就译哪一个，不得合并。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "ideal",
    "canonical": "идеальное",
    "forms": [
      "ideal",
      "идеального",
      "идеальная реальность"
    ],
    "zh_preferred": "观念的东西",
    "zh_alternatives": [
      "观念性"
    ],
    "notes": "作为伊里因科夫的核心范畴时译为“观念的东西”，形容词 идеальный 通常译为“观念的”。表示理想化模型或极限情形时可译为“理想的”；不得将该范畴解释为心理中想象出来的东西。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "thought",
    "canonical": "мышление",
    "forms": [
      "thought",
      "thinking",
      "мышления"
    ],
    "zh_preferred": "思维",
    "zh_alternatives": [
      "思想",
      "思考"
    ],
    "notes": "指思维过程、能力或逻辑学对象。须与表示具体思想内容的 мысль 以及斯宾诺莎语境中的 идея 区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "universal",
    "canonical": "всеобщее",
    "forms": [
      "всеобщее",
      "universal",
      "всеобщего"
    ],
    "zh_preferred": "普遍物",
    "zh_alternatives": [
      "普遍性",
      "普遍者"
    ],
    "notes": "指具体的普遍，译为“普遍物”。须与 общее“作为共同点的一般”区分。形容词 всеобщий 作定语时按语境作“普遍的”，不属本条。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "abstract",
    "canonical": "абстрактное",
    "forms": [
      "abstract",
      "абстрактного"
    ],
    "zh_preferred": "抽象的东西",
    "zh_alternatives": [
      "抽象",
      "抽象物"
    ],
    "notes": "与具体的东西相对，译为“抽象的东西”；用作定语时依句法译为“抽象的”。须与 отвлечённое 的语境用法相区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "coincidence",
    "canonical": "совпадение",
    "forms": [
      "coincidence",
      "совпадать",
      "совпадает",
      "совпадения"
    ],
    "zh_preferred": "重合",
    "zh_alternatives": [
      "相重合"
    ],
    "notes": "表示不同规定或对立面的重合。须与 единство“统一”区分；动词 совпадать 应保留“相重合”的含义。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "concrete",
    "canonical": "конкретное",
    "forms": [
      "concrete",
      "конкретного"
    ],
    "zh_preferred": "具体的东西",
    "zh_alternatives": [
      "具体",
      "具体物"
    ],
    "notes": "与抽象的东西相对，译为“具体的东西”；用作定语时依句法译为“具体的”。不要把它仅理解为感性直观或个别事例。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "dialectics",
    "canonical": "диалектика",
    "forms": [
      "dialectics",
      "диалектики",
      "диалектикой"
    ],
    "zh_preferred": "辩证法",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "通常译为“辩证法”；根据句法也可表示对象自身的辩证运动。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "labor",
    "canonical": "труд",
    "forms": [
      "labor",
      "labour",
      "труда"
    ],
    "zh_preferred": "劳动",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "通常译为“劳动”；在政治经济学语境中须注意具体劳动、抽象劳动及劳动过程等固定搭配。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "logic",
    "canonical": "логика",
    "forms": [
      "logic",
      "логики"
    ],
    "zh_preferred": "逻辑",
    "zh_alternatives": [
      "逻辑学"
    ],
    "notes": "作为学科或理论体系时译为“逻辑”，作为思维或对象的内在必然联系时也可译为“逻辑”。须结合语境判断是否特指形式逻辑或辩证逻辑。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "nature",
    "canonical": "природа",
    "forms": [
      "nature",
      "природы",
      "природе",
      "природу"
    ],
    "zh_preferred": "本性",
    "zh_alternatives": [
      "自然"
    ],
    "notes": "单独出现或指自然界时译“自然”；природа + 属格（природа вещи / мышления / идеального）指事物的内在规定性时译“本性”。须与 сущность“本质”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "presupposition",
    "canonical": "предпосылка",
    "forms": [
      "предпосылки",
      "предпосылок",
      "предпосылкой",
      "предпосылками"
    ],
    "zh_preferred": "前提",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "译为“前提”，指某物产生所必需且先于它而存在的条件。须与 условие“条件”区分，尤其不要混同产生的前提与存在的现实条件。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "consciousness",
    "canonical": "сознание",
    "forms": [
      "consciousness",
      "сознания"
    ],
    "zh_preferred": "意识",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "通常译为“意识”；应与自我意识、认识和思维等相关概念区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "practice",
    "canonical": "практика",
    "forms": [
      "practice",
      "практики"
    ],
    "zh_preferred": "实践",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "马克思主义哲学范畴，译为“实践”。须与一般活动、对象性活动和具体劳动区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "sozertsanie",
    "canonical": "созерцание",
    "forms": [
      "созерцание",
      "созерцания",
      "чувственно созерцаемое",
      "созерцании",
      "созерцанию"
    ],
    "zh_preferred": "直观",
    "zh_alternatives": [
      "感性直观"
    ],
    "notes": "哲学认识论语境通常译为“直观”。应根据语境区分感性直观、理智直观及普通观看行为。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "sublation",
    "canonical": "снятие",
    "forms": [
      "sublation",
      "снимать",
      "снимаются",
      "снятый",
      "снимающее"
    ],
    "zh_preferred": "扬弃",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "黑格尔 Aufhebung 的固定译名，兼有取消、保存和提高之义。派生形式仍应保留“扬弃”，不得简化为“取消”或“消除”。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "modus",
    "canonical": "модус",
    "forms": [
      "modus",
      "модусы",
      "модусов"
    ],
    "zh_preferred": "样式",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "斯宾诺莎及相关哲学语境中的 modus，译为“样式”。须与 модификация“变化形式”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "right-law",
    "canonical": "право",
    "forms": [
      "right",
      "правовой",
      "правовая норма",
      "праве"
    ],
    "zh_preferred": "法",
    "zh_alternatives": [
      "法律"
    ],
    "notes": "黑格尔法哲学语境通常译为“法”；具体立法、规范或法律制度语境可译为“法律”。不采用“法权”。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "relative-independence",
    "canonical": "относительная самостоятельность",
    "forms": [
      "относительная самостоятельность",
      "relative independence",
      "относительно самостоятельный",
      "самостоятельность"
    ],
    "zh_preferred": "相对独立性",
    "zh_alternatives": [
      "相对独立的"
    ],
    "notes": "译为“相对独立性”。须与 относительная независимость“相对的不依赖性”以及 абсолютная самостоятельность“绝对独立性”区分。单说 самостоятельность 指人的独立自主时不属本条。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "technology",
    "canonical": "технология",
    "forms": [
      "technology",
      "технологии"
    ],
    "zh_preferred": "工艺学",
    "zh_alternatives": [
      "生产技术"
    ],
    "notes": "作为学科名时译为“工艺学”；表示生产过程中的具体技术时可译为“生产技术”。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "particular",
    "canonical": "частное",
    "forms": [
      "частное",
      "particular",
      "частности",
      "частного"
    ],
    "zh_preferred": "个别内容",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "译为“个别内容”。须与 индивидуальное“个别”、единичное“单一”和 особенное“特殊”区分。固定短语 в частности 作“尤其”，不属本条。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "concrete-historical",
    "canonical": "конкретно-исторический",
    "forms": [
      "concrete-historical",
      "конкретно-историческое",
      "конкретно-исторические"
    ],
    "zh_preferred": "具体历史的",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "统一译为“具体历史的”，如“具体历史的整体”“具体历史的形式”。须与 конкретно-всеобщее“具体的普遍物”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "protein-body",
    "canonical": "белковое тело",
    "forms": [
      "protein body",
      "белкового тела",
      "белковое"
    ],
    "zh_preferred": "蛋白体",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "恩格斯关于生命定义中的固定术语，译为“蛋白体”，不译为“蛋白质体”或“蛋白质物体”。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "rational-kernel",
    "canonical": "рациональное зерно",
    "forms": [
      "rational kernel",
      "рационального зерна",
      "рациональное зерно"
    ],
    "zh_preferred": "合理内核",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "黑格尔评价语境中的固定表达，译为“合理内核”。原文带引号时中文相应保留引号。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "separate",
    "canonical": "отдельное",
    "forms": [
      "отдельное",
      "separate",
      "отдельный",
      "отдельные",
      "отдельного"
    ],
    "zh_preferred": "单个",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "译为“单个”。须与 единичное“单一”、индивидуальное“个别”和 частное“个别内容”分别译出。形容词 отдельный 表示“个别的”“若干”“各个”时不属本条。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "specific",
    "canonical": "специфика",
    "forms": [
      "specific",
      "специфический",
      "специфически",
      "специфическая",
      "специфичности",
      "специфических"
    ],
    "zh_preferred": "特有的",
    "zh_alternatives": [
      "特性",
      "独特性"
    ],
    "notes": "名词 специфика 按语境译为“特性”或“独特性”，相关形容词译为“特有的”。不得译为“特殊”，后者用于 особенное。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "modification",
    "canonical": "модификация",
    "forms": [
      "modification",
      "модификации",
      "модификацией",
      "модифицировать"
    ],
    "zh_preferred": "变化形式",
    "zh_alternatives": [
      "变态"
    ],
    "notes": "表示同一实体或基础的变化形态时译为“变化形式”。须与 модус“样式”和 превращённая форма“转化形式”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "alienation",
    "canonical": "отчуждение",
    "forms": [
      "alienation",
      "отчуждения",
      "отчужденный"
    ],
    "zh_preferred": "异化",
    "zh_alternatives": [
      "让渡"
    ],
    "notes": "哲学语境译为“异化”，须与对象化和物化区分。商品或产品在交换中转手的经济语境可译为“让渡”；самоотчуждение 通常译为“自我异化”。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "particular-case",
    "canonical": "частный случай",
    "forms": [
      "particular case",
      "частного случая",
      "частных случаев"
    ],
    "zh_preferred": "个案",
    "zh_alternatives": [
      "特定情形"
    ],
    "notes": "固定组合 частный случай 译为“个案”。它与名词 частное“个别内容”属于不同表达。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "comprehension",
    "canonical": "понимание",
    "forms": [
      "comprehension",
      "понять",
      "понимать",
      "понимания",
      "понимал",
      "понимает",
      "понимают"
    ],
    "zh_preferred": "理解",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "понимание 及动词 понимать、понять 的基本译法是“理解”；在固定搭配和日常叙述中按语境作“明白”“看出”“认识到”等，不作机械统一。须与 понятие“概念”保持同源关系。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "objectification",
    "canonical": "опредмечивание",
    "forms": [
      "опредмечивание",
      "опредметить",
      "опредмечивания",
      "опредмечиванием"
    ],
    "zh_preferred": "对象化",
    "zh_alternatives": [
      "对象性化"
    ],
    "notes": "马克思—黑格尔语境中的核心概念，译为“对象化”。须与 овеществление“物化”和 отчуждение“异化”分别译出。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "reflection",
    "canonical": "отражение",
    "forms": [
      "отражение",
      "отражения",
      "отражениях",
      "отражаемся",
      "отражательный",
      "отражает",
      "отражают",
      "отражаются",
      "отражались"
    ],
    "zh_preferred": "反映",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "苏联认识论范畴，译为“反映”。不得与 рефлекс“反射”、рефлектироваться“反射”或 размышление“反思”混同。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "reflexion-mirror",
    "canonical": "рефлектироваться",
    "forms": [
      "reflexion",
      "рефлектированный",
      "рефлектируется",
      "рефлектировать",
      "рефлекс"
    ],
    "zh_preferred": "反射",
    "zh_alternatives": [
      "映现"
    ],
    "notes": "表示某种规定映现在他物中时译为“反射”；表示主体对某事加以思忖时可按语境译为“反思”。须与 отражение“反映”和 размышление“反思”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "image",
    "canonical": "образ",
    "forms": [
      "образ",
      "образа",
      "образе",
      "образы",
      "образов"
    ],
    "zh_preferred": "形象",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "认识论语境中的 образ 译为“形象”；表示形态或形式的普通搭配应按语境处理。须与 представление“表象”、впечатление“印象”和 явление“现象”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "impression",
    "canonical": "впечатление",
    "forms": [
      "впечатление",
      "впечатления",
      "впечатлений",
      "впечатлениям"
    ],
    "zh_preferred": "印象",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "认识论语境译为“印象”。在 создавать впечатление 等普通搭配中可按语境译为“造成印象”或“造成错觉”；须与表象、形象和现象区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "appearance",
    "canonical": "явление",
    "forms": [
      "явление",
      "явления",
      "явлений",
      "явлениях",
      "явлениям"
    ],
    "zh_preferred": "现象",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "认识论及现象—本质关系中译为“现象”。不得因词形相近而与 выявление“揭示”或 заявление“声明”混同。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "identity",
    "canonical": "тождество",
    "forms": [
      "тождество",
      "тождества",
      "тождественный",
      "тождественно",
      "тождественного",
      "тождественное",
      "тождеству",
      "тождественна",
      "тождественные"
    ],
    "zh_preferred": "同一",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "译为“同一”，相关动词 отождествлять 译为“等同”。须与 единство“统一”严格区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "subjecthood",
    "canonical": "субъектность",
    "forms": [
      "субъектности",
      "субъектностью",
      "субъектностей",
      "субъектностям",
      "субъектностями",
      "субъектностях"
    ],
    "zh_preferred": "主体性",
    "zh_alternatives": [
      "主体地位"
    ],
    "notes": "表示作为主体、占据主体位置并能动行动的规定，译为“主体性”。须与 субъективность“主观性”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "subjectivity",
    "canonical": "субъективность",
    "forms": [
      "субъективности",
      "субъективный",
      "субъективная",
      "субъективные",
      "субъективного",
      "субъективной",
      "субъективному",
      "субъективным",
      "субъективную",
      "субъективное",
      "субъективных",
      "субъективными",
      "субъективном"
    ],
    "zh_preferred": "主观性",
    "zh_alternatives": [
      "主观的"
    ],
    "notes": "表示主观性或主观方面，译为“主观性”；相关形容词按句法译为“主观的”。须与 субъектность“主体性”区分。在伊里因科夫与迈丹斯基的语境中该词常是正面范畴（作为对世界的实践—精神掌握的形式），不含“仅仅是主观的”贬义；这一分寸由上下文承担，不改译名。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "subject-of-philosophy",
    "canonical": "предмет философии",
    "forms": [
      "предмет философии",
      "предмета философии",
      "предмете философии",
      "предметом философии"
    ],
    "zh_preferred": "哲学的研究对象",
    "zh_alternatives": [
      "哲学研究对象"
    ],
    "notes": "独立形式作「哲学的研究对象」；作定语组成更大短语时作「哲学研究对象」，如 заметки о предмете философии 作「关于哲学研究对象的笔记」。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "positive-science",
    "canonical": "положительная наука",
    "forms": [
      "положительная наука",
      "положительной науки",
      "положительную науку",
      "положительные науки",
      "положительным наукам",
      "положительными науками",
      "положительных наук"
    ],
    "zh_preferred": "实证科学",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "与思辨知识相对的实证学科。这里的“实证”不表示实证主义，也不适用于一般的 положительный。与 positive-knowledge、positive-cognition 同属一个概念簇：наука 指学科本身，знание 指知识内容，познание 指认识活动。参见 positive-knowledge、positive-cognition。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "positive-knowledge",
    "canonical": "положительное знание",
    "forms": [
      "положительное знание",
      "положительного знания",
      "положительным знанием",
      "положительные знания",
      "положительных знаний"
    ],
    "zh_preferred": "实证知识",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "实证科学提供的知识内容，与思辨知识相对。这里的“实证”不表示实证主义，也不适用于一般的 положительный。与 positive-science、positive-cognition 同属一个概念簇：наука 指学科本身，знание 指知识内容，познание 指认识活动。参见 positive-science、positive-cognition。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "positive-cognition",
    "canonical": "положительное познание",
    "forms": [
      "положительное познание",
      "положительного познания"
    ],
    "zh_preferred": "实证认识",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "实证科学的认识活动，与思辨认识相对。这里的“实证”不表示实证主义，也不适用于一般的 положительный。与 positive-science、positive-knowledge 同属一个概念簇：наука 指学科本身，знание 指知识内容，познание 指认识活动。参见 positive-science、positive-knowledge。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "unity",
    "canonical": "единство",
    "forms": [
      "единство",
      "единства",
      "единстве"
    ],
    "zh_preferred": "统一",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "译为“统一”，表示辩证关系中的统一。须与 тождество“同一”、единичное“单一”、единое“一”和 индивидуальное“个别”区分；единственный“唯一的”不属于本词条。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "idol",
    "canonical": "идол",
    "forms": [
      "идолы",
      "идола",
      "idol"
    ],
    "zh_preferred": "偶像",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "与 идеал（理想）成对使用。不得同 икона 合并：икона 译“圣像”。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "special",
    "canonical": "особенное",
    "forms": [
      "особенного",
      "особенных",
      "особенная форма"
    ],
    "zh_preferred": "特殊",
    "zh_alternatives": [
      "特殊的东西"
    ],
    "notes": "作实体化范畴时译为“特殊”，作定语时依句法译为“特殊的”。须与 всеобщее“普遍物”、единичное“单一”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "singular",
    "canonical": "единичное",
    "forms": [
      "единичного",
      "единичному",
      "единичность"
    ],
    "zh_preferred": "单一",
    "zh_alternatives": [
      "单一的东西"
    ],
    "notes": "作实体化范畴时译为“单一”，作定语时依句法译为“单一的”。须与 отдельное“单个”、индивидуальное“个别”、частное“个别内容”区分。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "reification",
    "canonical": "овеществление",
    "forms": [
      "овеществление",
      "овеществления",
      "овеществлением",
      "овеществлённый"
    ],
    "zh_preferred": "物化",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "马克思—黑格尔语境中译为“物化”。须与 опредмечивание“对象化”和 отчуждение“异化”分别译出。"
  },
  {
    "collection": "ilyenkov",
    "id": "idea",
    "canonical": "идея",
    "forms": [
      "идея",
      "идеи",
      "идею",
      "идеей",
      "идеями",
      "идей"
    ],
    "zh_preferred": "理念",
    "zh_alternatives": [
      "思想"
    ],
    "notes": "作为哲学范畴或对事物本质、规律的理论把握时译为“理念”，如 идея вещи“事物的理念”；表示一般思想、主张、构想时译为“思想”，如 борьба идей“思想斗争”。不译作“观念”，须与 идеальное“观念的东西”、идеальный“观念的”区分。"
  },
  {
    "collection": "hegel",
    "id": "positivity",
    "canonical": "позитивность",
    "forms": [
      "позитивность",
      "позитивности",
      "позитивная религия",
      "позитивной религии",
      "позитивная вера",
      "позитивной вере",
      "непозитивная религия",
      "непозитивной религии"
    ],
    "zh_preferred": "实定性",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "青年黑格尔宗教批判语境中的专门概念，译为“实定性”；形容词 позитивный 译为“实定的”，непозитивный 译为“非实定的”。须与一般意义的“积极”“肯定”区分。"
  },
  {
    "collection": "kedrov",
    "id": "dialectics",
    "canonical": "диалектика",
    "forms": [
      "dialectics",
      "диалектики"
    ],
    "zh_preferred": "辩证法",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "用于描述自然、认识和科学发展的辩证运动。"
  },
  {
    "collection": "kedrov",
    "id": "matter",
    "canonical": "материя",
    "forms": [
      "matter",
      "материи"
    ],
    "zh_preferred": "物质",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "辩证唯物主义核心概念。"
  },
  {
    "collection": "kedrov",
    "id": "motion",
    "canonical": "движение",
    "forms": [
      "motion",
      "movement",
      "движения"
    ],
    "zh_preferred": "运动",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "自然辩证法和物质概念相关术语。"
  },
  {
    "collection": "kedrov",
    "id": "labor",
    "canonical": "труд",
    "forms": [
      "labor",
      "labour",
      "труда"
    ],
    "zh_preferred": "劳动",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "社会历史和实践语境中的核心概念。"
  },
  {
    "collection": "kedrov",
    "id": "practice",
    "canonical": "практика",
    "forms": [
      "practice",
      "практики"
    ],
    "zh_preferred": "实践",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "认识论和马克思主义哲学语境中的概念。"
  },
  {
    "collection": "kedrov",
    "id": "science",
    "canonical": "наука",
    "forms": [
      "science",
      "науки"
    ],
    "zh_preferred": "科学",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "科学哲学和科学史语境中的核心概念。"
  },
  {
    "collection": "kedrov",
    "id": "logic",
    "canonical": "логика",
    "forms": [
      "logic",
      "логики"
    ],
    "zh_preferred": "逻辑",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "用于辩证法、科学方法和认识论语境；应依上下文区分形式逻辑与辩证逻辑。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "mode",
    "canonical": "модус",
    "forms": [
      "mode",
      "modus",
      "модуса"
    ],
    "zh_preferred": "样式",
    "zh_alternatives": [
      "样态",
      "模式"
    ],
    "notes": "斯宾诺莎及相关哲学语境中的 modus／mode，固定译作“样式”；普通的方式、状态等用法仍按上下文处理。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "thought",
    "canonical": "мышление",
    "forms": [
      "thought",
      "thinking",
      "мышления"
    ],
    "zh_preferred": "思维",
    "zh_alternatives": [
      "思想"
    ],
    "notes": "指思维过程、能力和逻辑学对象；与表示具体思想内容的 мысль 以及斯宾诺莎语境的 идея 区分。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "thought-content",
    "canonical": "мысль",
    "forms": [
      "мысли",
      "мыслью"
    ],
    "zh_preferred": "思想",
    "zh_alternatives": [
      "想法",
      "思维"
    ],
    "notes": "指具体思想内容，或“行动—思想—言语”公式中的中介项；不得与 мышление（思维过程）及 идея（观念）机械合并。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "ideal",
    "canonical": "идеальное",
    "forms": [
      "ideal",
      "идеального",
      "idealnoe"
    ],
    "zh_preferred": "观念的东西",
    "zh_alternatives": [
      "观念性",
      "观念性的东西"
    ],
    "notes": "伊里因科夫概念用“观念的东西”；普通形容词 идеальный（如 идеальные цели и нормы）可译“理想的”。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "activity",
    "canonical": "деятельность",
    "forms": [
      "activity",
      "деятельности"
    ],
    "zh_preferred": "活动",
    "zh_alternatives": [
      "实践活动",
      "能动活动"
    ],
    "notes": "苏联哲学与心理学的重要概念；деятельностная психология 译“活动心理学”，предметная деятельность 另见对应词条。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "labor",
    "canonical": "труд",
    "forms": [
      "труда",
      "трудом",
      "labour",
      "labor"
    ],
    "zh_preferred": "劳动",
    "zh_alternatives": [
      "工作"
    ],
    "notes": "马克思主义和文化—历史心理学语境指社会劳动、实践劳动或脑力劳动；普通工作场合及复数 труды 表示“著作”时须按上下文分译。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "personality",
    "canonical": "личность",
    "forms": [
      "личности",
      "личностью",
      "personality"
    ],
    "zh_preferred": "人格",
    "zh_alternatives": [
      "个性",
      "个人"
    ],
    "notes": "指在社会关系、劳动和教育中形成的人格，不等同于生物个体、一般个人或日常性格。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "freedom-of-will",
    "canonical": "свобода воли",
    "forms": [
      "свободной воли",
      "свободная воля",
      "free will"
    ],
    "zh_preferred": "自由意志",
    "zh_alternatives": [
      "意志自由"
    ],
    "notes": "稳定译为“自由意志”；仅在分析语法结构或援引既有题名时酌用“意志自由”。前者表示一种心理功能或哲学问题，后者容易被理解为“意志是自由的”这一命题。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "will",
    "canonical": "воля",
    "forms": [
      "воли",
      "волевой",
      "волевых функций",
      "will"
    ],
    "zh_preferred": "意志",
    "zh_alternatives": [
      "意愿"
    ],
    "notes": "维果茨基与伊里因科夫语境中的心理功能；“意愿”只用于非术语性的主观愿望。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "objective-activity",
    "canonical": "предметная деятельность",
    "forms": [
      "предметной деятельности",
      "objective activity"
    ],
    "zh_preferred": "对象性活动",
    "zh_alternatives": [
      "对象活动"
    ],
    "notes": "活动理论术语；предметный 在此不译作一般意义的“客观的”。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "object-practical-activity",
    "canonical": "предметно-практическая деятельность",
    "forms": [
      "предметно-практической деятельности",
      "предметно-практическая жизнедеятельность",
      "objectively-practical activity"
    ],
    "zh_preferred": "对象性实践活动",
    "zh_alternatives": [
      "对象—实践活动"
    ],
    "notes": "指以外部对象为内容并实际改造、使用对象的活动；предметно- 不译作一般认识论意义的“客观地”，并与范围更宽的 предметная деятельность 区分。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "thinking-body",
    "canonical": "мыслящее тело",
    "forms": [
      "corpus cogitans",
      "мыслящего тела",
      "мыслящим телом",
      "thinking body"
    ],
    "zh_preferred": "思维着的身体",
    "zh_alternatives": [
      "思维身体"
    ],
    "notes": "伊里因科夫式斯宾诺莎解释中的固定表达；保留“着”以显示思维是活动方式。伊里因科夫所用的拉丁文即 corpus cogitans。底本把它与 мыслящая вещь（res cogitans）对举时，两者中文须用同一构词，作“思维着的身体”与“思维着的物”，参见 res-cogitans。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "res-cogitans",
    "canonical": "res cogitans",
    "forms": [
      "мыслящая вещь"
    ],
    "zh_preferred": "思维之物",
    "zh_alternatives": [
      "思维实体"
    ],
    "notes": "笛卡尔—斯宾诺莎语境；不在拉丁文中预先加入“实体”解释。与 res-extensa “广延之物”成对。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "interiorization",
    "canonical": "интериоризация",
    "forms": [
      "интериоризации",
      "interiorization"
    ],
    "zh_preferred": "内化",
    "zh_alternatives": [
      "内在化"
    ],
    "notes": "外部活动转化为内部心理形式的过程；与“内长化”相关但不等同。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "vrashchivanie",
    "canonical": "вращивание",
    "forms": [
      "вращивания"
    ],
    "zh_preferred": "内长化",
    "zh_alternatives": [
      "内生化"
    ],
    "notes": "维果茨基偏好的过程术语，保留“向内生长”的隐喻并与 интериоризация 区分。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "purposiveness",
    "canonical": "целесообразность",
    "forms": [
      "целесообразный",
      "целесообразной"
    ],
    "zh_preferred": "合目的性",
    "zh_alternatives": [
      "目的性"
    ],
    "notes": "指活动或生命过程符合目的，不等于一般的“合理性”。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "affect",
    "canonical": "аффект",
    "forms": [
      "аффекты",
      "аффективный",
      "affectus"
    ],
    "zh_preferred": "情感",
    "zh_alternatives": [
      "情动",
      "激情",
      "感情"
    ],
    "notes": "斯宾诺莎—维果茨基语境中的动力性情感，须与 страсть“激情”区分。активный аффект 和 пассивный аффект 分别译为“主动情感”和“被动情感”。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "imagination",
    "canonical": "воображение",
    "forms": [
      "imaginatio",
      "имагинация",
      "воображения"
    ],
    "zh_preferred": "想象",
    "zh_alternatives": [
      "想象力"
    ],
    "notes": "斯宾诺莎认识论中的最低级认识形式；普通创造性想象仍按上下文处理。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "psyche",
    "canonical": "психика",
    "forms": [
      "психики",
      "психикой",
      "psyche"
    ],
    "zh_preferred": "心理",
    "zh_alternatives": [
      "心理生活",
      "心理系统"
    ],
    "notes": "指整体心理系统或心理生活，不自动等同于意识、灵魂或单个心理状态；依句法可增补“生活”或“系统”使中文自然。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "ensemble-of-social-relations",
    "canonical": "ансамбль общественных отношений",
    "forms": [
      "ансамбля общественных отношений",
      "das ensemble der gesellschaftlichen Verhältnisse"
    ],
    "zh_preferred": "社会关系的总和",
    "zh_alternatives": [
      "社会关系的总体",
      "社会关系的集合体"
    ],
    "notes": "马克思关于人的本质的固定表述；强调 ensemble 结构时可在注释中说明替代译法。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "logic",
    "canonical": "логика",
    "forms": [
      "logic",
      "логики"
    ],
    "zh_preferred": "逻辑",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "逻辑方法、辩证逻辑和斯宾诺莎几何学方法语境中的常见概念。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "soul",
    "canonical": "душа",
    "forms": [
      "души",
      "душой",
      "soul",
      "anima"
    ],
    "zh_preferred": "心灵",
    "zh_alternatives": [
      "灵魂"
    ],
    "notes": "哲学和斯宾诺莎语境中的心灵；不得同 психика“心理”机械合并，宗教或灵魂不朽语境仍可译“灵魂”，日常与诗的语境同此。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "language",
    "canonical": "язык",
    "forms": [
      "языка",
      "языком",
      "language"
    ],
    "zh_preferred": "语言",
    "zh_alternatives": [
      "语言系统"
    ],
    "notes": "指语言系统、语言能力或语言的获得；与 речь“言语活动”和 слово“词”分开维护。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "speech",
    "canonical": "речь",
    "forms": [
      "речи",
      "речью",
      "speech"
    ],
    "zh_preferred": "言语",
    "zh_alternatives": [
      "言语活动",
      "话语"
    ],
    "notes": "通常指具体言语活动、口头言语或手指语；不得同 язык“语言系统”或 слово“词”机械合并，著作通行题名可例外。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "activity-approach",
    "canonical": "деятельностный подход",
    "forms": [
      "деятельностного подхода",
      "activity approach"
    ],
    "zh_preferred": "活动论进路",
    "zh_alternatives": [
      "活动取向",
      "活动方法"
    ],
    "notes": "指以活动为基础的理论进路；“进路”“取向”或“方法”应服从具体句法，不译作一般活动方式。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "emotion",
    "canonical": "эмоция",
    "forms": [
      "эмоции",
      "эмоциональный",
      "emotion"
    ],
    "zh_preferred": "情绪",
    "zh_alternatives": [
      "情感"
    ],
    "notes": "与 аффект “情感”保持可见区分，即使特定心理学语境允许二者同义。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "communication",
    "canonical": "общение",
    "forms": [
      "общения",
      "общением",
      "communication"
    ],
    "zh_preferred": "交往",
    "zh_alternatives": [
      "交流"
    ],
    "notes": "文化—历史心理学中的人际社会互动；信息传输等非人际语境可按上下文译“交流”。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "sign",
    "canonical": "знак",
    "forms": [
      "знаки",
      "знака",
      "sign"
    ],
    "zh_preferred": "符号",
    "zh_alternatives": [
      "记号"
    ],
    "notes": "作为心理工具和社会意义中介的符号；普通标记语境仍按上下文处理，并与 сигнал“信号”区分。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "gesture",
    "canonical": "жест",
    "forms": [
      "жеста",
      "жесты",
      "жестикуляция",
      "gesture"
    ],
    "zh_preferred": "手势",
    "zh_alternatives": [
      "姿势"
    ],
    "notes": "语言和交往发生语境中的手势；身体姿态等普通用法仍可译“姿势”。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "meaning",
    "canonical": "значение",
    "forms": [
      "значения",
      "значений",
      "meaning"
    ],
    "zh_preferred": "意义",
    "zh_alternatives": [
      "含义"
    ],
    "notes": "指符号背后的社会形成内容；不得译成“价值”，并须与 смысл（含义）及表示重要性的普通用法区分。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "consciousness",
    "canonical": "сознание",
    "forms": [
      "сознания",
      "сознанием",
      "consciousness"
    ],
    "zh_preferred": "意识",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "指心理和语言研究中的意识系统，不得与 психика“心理”无条件合并。"
  },
  {
    "collection": "maidansky",
    "id": "sense",
    "canonical": "смысл",
    "forms": [
      "смысла",
      "смысле",
      "смыслом",
      "sense"
    ],
    "zh_preferred": "含义",
    "zh_alternatives": [
      "意思"
    ],
    "notes": "与 значение（意义）分别译出；指个人意识中由情感和活动关系形成的具体含义。"
  },
  {
    "collection": "mikhailov",
    "id": "obrashchenie",
    "canonical": "обращение",
    "forms": [
      "обращения",
      "обращений",
      "взаимное обращение",
      "теория обращения"
    ],
    "zh_preferred": "呼唤",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "米哈伊洛夫的理论用语。这里的「呼唤」不是仅指语言上的喊叫，而是人朝向他者、向他者发出要求并期待回应的活动关系。`теория обращений` 作「呼唤理论」，`взаимное обращение` 作「相互呼唤」。须与一般的 общение「交往」区分，两词并列出现时不得合并。"
  },
  {
    "collection": "spinoza",
    "id": "scholium",
    "canonical": "scholium",
    "forms": [
      "scholion",
      "схолия"
    ],
    "zh_preferred": "附释",
    "zh_alternatives": [
      "附注"
    ],
    "notes": "《伦理学》命题之后的解说段落。不得同 corollarium（绎理）混淆。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "development",
    "canonical": "развитие",
    "forms": [
      "развития",
      "развитию",
      "development"
    ],
    "zh_preferred": "发展",
    "zh_alternatives": [
      "发育"
    ],
    "notes": "维果茨基发展心理学的基本概念；仅在明确的生理发育语境考虑“发育”。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "cultural-development",
    "canonical": "культурное развитие",
    "forms": [
      "культурного развития",
      "cultural development"
    ],
    "zh_preferred": "文化发展",
    "zh_alternatives": [
      "文化性发展"
    ],
    "notes": "指以社会文化手段和符号为中介的发展路线，与自然发展相区分。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "sign",
    "canonical": "знак",
    "forms": [
      "знаки",
      "знака",
      "sign"
    ],
    "zh_preferred": "符号",
    "zh_alternatives": [
      "记号"
    ],
    "notes": "指介入和重组心理过程的文化手段；普通指示、标记语境仍按上下文处理。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "speech",
    "canonical": "речь",
    "forms": [
      "речи",
      "речью",
      "speech"
    ],
    "zh_preferred": "言语",
    "zh_alternatives": [
      "言语活动",
      "话语"
    ],
    "notes": "通常指言语及其心理活动形式，不与 язык“语言系统”机械合并；著作题名中同样分开，作《思维与言语》。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "thinking",
    "canonical": "мышление",
    "forms": [
      "мышления",
      "мышлением",
      "thinking",
      "thought"
    ],
    "zh_preferred": "思维",
    "zh_alternatives": [
      "思想"
    ],
    "notes": "指思维过程和能力；具体思想内容仍须同 мысль 区分。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "consciousness",
    "canonical": "сознание",
    "forms": [
      "сознания",
      "сознанием",
      "consciousness"
    ],
    "zh_preferred": "意识",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "整体心理系统及其结构语境中的核心概念，不自动等同于单一心理功能。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "concept",
    "canonical": "понятие",
    "forms": [
      "понятия",
      "понятий",
      "concept"
    ],
    "zh_preferred": "概念",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "概念形成和概念发展理论中的基本单位。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "everyday-concept",
    "canonical": "житейское понятие",
    "forms": [
      "житейские понятия",
      "житейских понятий",
      "everyday concept",
      "spontaneous concept"
    ],
    "zh_preferred": "日常概念",
    "zh_alternatives": [
      "生活概念",
      "自发概念"
    ],
    "notes": "在日常经验中形成的概念，与学校教学中形成的科学概念构成理论对举。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "scientific-concept",
    "canonical": "научное понятие",
    "forms": [
      "научные понятия",
      "научных понятий",
      "scientific concept"
    ],
    "zh_preferred": "科学概念",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "在系统教学中形成并向日常经验下行的概念，与日常概念成对维护。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "word-meaning",
    "canonical": "значение слова",
    "forms": [
      "значения слова",
      "словесное значение",
      "word meaning"
    ],
    "zh_preferred": "词义",
    "zh_alternatives": [
      "词语的意义"
    ],
    "notes": "表示作为思维与言语统一体及概括结构的词义；不得把 значение 与 смысл 的所有用法合并。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "zone-proximal-development",
    "canonical": "зона ближайшего развития",
    "forms": [
      "зоны ближайшего развития",
      "zone of proximal development",
      "ZPD"
    ],
    "zh_preferred": "最近发展区",
    "zh_alternatives": [
      "最近发展区域"
    ],
    "notes": "指儿童在成人指导或合作中能够达到、但尚不能独立达到的发展范围。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "imitation",
    "canonical": "подражание",
    "forms": [
      "подражания",
      "imitation"
    ],
    "zh_preferred": "模仿",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "不是机械复制，而是儿童在合作中完成超出独立水平之活动的重要机制。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "personality",
    "canonical": "личность",
    "forms": [
      "личности",
      "личностью",
      "personality"
    ],
    "zh_preferred": "人格",
    "zh_alternatives": [
      "个性"
    ],
    "notes": "指在社会关系和文化发展中形成的人格，不等同于生物个体或日常性格。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "will",
    "canonical": "воля",
    "forms": [
      "воли",
      "волей",
      "will"
    ],
    "zh_preferred": "意志",
    "zh_alternatives": [],
    "notes": "高级心理功能和人格发展语境中的意志；свобода воли 另按“自由意志”处理。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "cultural-historical-psychology",
    "canonical": "культурно-историческая психология",
    "forms": [
      "культурно-историческая теория",
      "cultural-historical psychology",
      "cultural-historical theory"
    ],
    "zh_preferred": "文化—历史心理学",
    "zh_alternatives": [
      "文化历史心理学",
      "文化—历史理论"
    ],
    "notes": "作为理论名称时译为“文化—历史心理学”，也可依句法使用“文化—历史理论”。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "language",
    "canonical": "язык",
    "forms": [
      "языка",
      "языком",
      "language"
    ],
    "zh_preferred": "语言",
    "zh_alternatives": [
      "语言系统"
    ],
    "notes": "指语言系统和语言能力；与 речь“言语活动”和 слово“词”分开维护。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "activity",
    "canonical": "деятельность",
    "forms": [
      "деятельности",
      "деятельностью",
      "activity"
    ],
    "zh_preferred": "活动",
    "zh_alternatives": [
      "实践活动"
    ],
    "notes": "心理功能发展和儿童学习中的活动概念；与 действие“行动/动作”区分。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "communication",
    "canonical": "общение",
    "forms": [
      "общения",
      "общением",
      "communication"
    ],
    "zh_preferred": "交往",
    "zh_alternatives": [
      "交流"
    ],
    "notes": "指人与人之间的社会交往以及高级心理形式的人际起源；普通信息交流语境另行判断。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "word",
    "canonical": "слово",
    "forms": [
      "слова",
      "словом",
      "word"
    ],
    "zh_preferred": "词",
    "zh_alternatives": [
      "词语",
      "言语"
    ],
    "notes": "作为意义载体和符号单位时译“词”；不得同 речь“言语活动”或 язык“语言系统”机械合并。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "meaning",
    "canonical": "значение",
    "forms": [
      "значения",
      "значений",
      "meaning"
    ],
    "zh_preferred": "意义",
    "zh_alternatives": [
      "含义"
    ],
    "notes": "一般意义结构译“意义”；固定概念 значение слова 仍由“词义”词条维护，并须同 смысл（含义）的具体用法区分。"
  },
  {
    "collection": "vygotsky",
    "id": "sense",
    "canonical": "смысл",
    "forms": [
      "смысла",
      "смысле",
      "смыслом",
      "sense"
    ],
    "zh_preferred": "含义",
    "zh_alternatives": [
      "意思"
    ],
    "notes": "与 значение（意义）分别译出；指个人意识中由情感和活动关系形成的具体含义。"
  }
]
